เลือกเตียงผู้ป่วยใช้ที่บ้านแบบไหนดี? เช็กจากประเภทผู้ป่วยก่อนตัดสินใจ

การดูแลผู้ป่วย หรือผู้สูงอายุที่บ้านกำลังกลายเป็นเรื่องที่พบได้มากขึ้นในหลายครอบครัว ไม่ว่าจะเป็นผู้ป่วยพักฟื้นหลังผ่าตัด ผู้ป่วยติดเตียง หรือผู้สูงอายุที่ต้องการการดูแลพิเศษ อุปกรณ์ที่สำคัญอย่างหนึ่งที่ช่วยให้การดูแลสะดวกและปลอดภัยมากขึ้นคือ เตียงผู้ป่วยใช้ที่บ้าน

อย่างไรก็ตาม หลายคนมักมีคำถามว่า ควรเลือกเตียงผู้ป่วยแบบไหนถึงจะเหมาะกับการดูแล บทความนี้จะช่วยให้คุณ ประเมินลักษณะผู้ป่วย ผู้สูงอายุ และเลือกเตียงผู้ป่วยที่เหมาะสมที่สุดได้ด้วยตัวเอง

สารบัญ

1. ทำไมการเลือกเตียงผู้ป่วยให้เหมาะกับผู้ป่วยจึงสำคัญ?
2. ผู้ป่วยแต่ละประเภทควรใช้เตียงผู้ป่วยแบบไหน?
3. ผู้ป่วยกลุ่มสีเขียว – ช่วยเหลือตัวเองได้
4. ผู้ป่วยกลุ่มสีเหลือง – ช่วยเหลือตัวเองได้บางส่วน
5. ผู้ป่วยกลุ่มสีแดง – ไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้
6. ตารางสรุปผู้ป่วยแต่ละประเภทเหมาะกับเตียง ALLWELL รุ่นไหน?

ทำไมการเลือก เตียงผู้ป่วยใช้ที่บ้าน ให้เหมาะกับผู้ป่วยจึงสำคัญ?

         การเลือกเตียงผู้ป่วยให้เหมาะกับสภาพร่างกายของผู้ป่วย มีผลโดยตรงต่อทั้งความสบายของผู้ป่วย และความสะดวกในการดูแล โดยเฉพาะในกรณีที่ต้องดูแลผู้ป่วย หรือผู้สูงอายุที่บ้านเป็นเวลานาน

         เช่น ผู้ป่วยที่มีภาวะสมองเสื่อม หรืออัลไซเมอร์ จะมีความเสี่ยงต่อการตกเตียงมากกว่าผู้ป่วยประเภทอื่นๆ ผู้ดูแลจึงควรเลือกเตียงที่สามารถปรับระดับต่ำได้พิเศษ และมีราวกั้นเตียงที่เเข็งแรง เพื่อป้องกันอุบัติเหตุที่ไม่คาดคิด

         ดังนั้น การเลือกเตียงผู้ป่วยที่เหมาะสมตั้งแต่แรกจะช่วยให้ ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น และทำให้การดูแลผู้ป่วยที่บ้านง่ายและปลอดภัยมากขึ้นในระยะยาว

เตียงผู้ป่วย เลือกอย่างไรดี? เตียงไฟฟ้า หรือ มือหมุน แบบไหนดีกว่ากัน?

ผู้ป่วยแต่ละประเภทควรใช้ เตียงผู้ป่วยใช้ที่บ้าน แบบไหน?

         บทความนี้จะการแบ่งกลุ่มผู้ป่วย และผู้สูงอายุตาม เกณฑ์ ADL (Activities of Daily Living) คือ การประเมินความสามารถของผู้สูงอายุในการทำกิจวัตรประจำวันพื้นฐาน เช่น กินอาหาร อาบน้ำ แต่งตัว เดิน หรือเข้าห้องน้ำ เพื่อดูว่าผู้สูงอายุสามารถช่วยเหลือตัวเองได้มากน้อยแค่ไหน และต้องการการดูแลระดับใด

ซึ่งสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ กลุ่มสีเขียว กลุ่มสีเหลือง และกลุ่มสีแดง

1. กลุ่มติดสังคม (Independent Elderly) หรือสีเขียวช่วยเหลือตัวเองได้เกือบทั้งหมด สามารถออกไปทำกิจกรรมหรือมีส่วนร่วมกับสังคมได้ เดินเอง กินเอง เข้าห้องน้ำเอง ออกไปซื้อของ ทำกิจกรรมชุมชนได้
2. กลุ่มติดบ้าน (Home-bound Elderly) หรือสีเหลืองช่วยเหลือตัวเองได้บางส่วน ยังพอทำกิจวัตรบางอย่างได้ แต่ต้องมีคนช่วย เดินได้แต่ต้องใช้ไม้เท้า อาบน้ำเองลำบาก ต้องมีคนช่วยดูแลบางกิจกรรม
3. กลุ่มติดเตียง (Bed-bound Elderly) หรือสีแดงไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ ต้องมีผู้ดูแลตลอดเวลา ลุกนั่งไม่ได้ กลั้นปัสสาวะไม่ได้ ต้องให้อาหารหรือพลิกตัวให้

นอกจากระดับความสามารถของผู้ป่วย สิ่งที่ต้องพิจารณาเพิ่มเติม คือ ฟังก์ชันเตียง, ความสูงเตียง, ลักษณะราวกั้นเตียง และ ที่นอน

วิธีเลือกเตียงผู้สูงอายุ และฟูกนอน ให้ปลอดภัยและเหมาะสม

🟢 กลุ่มสีเขียว – ช่วยเหลือตัวเองได้เกือบทั้งหมด

         ผู้ป่วยกลุ่มนี้ยังสามารถทำกิจวัตรประจำวันได้ค่อนข้างดี เช่น เดินได้ ลุกนั่งเองได้ หรือทำกิจกรรมในบ้านได้ แม้จะมีโรคประจำตัวก็ตาม ครอบครัวมักซื้อเตียงผู้ป่วย หรือเตียงไฟฟ้าเพื่อลดการใช้แรงของผู้สูงอายุ และป้องกันอุบัติเหตุ

แนะนำให้เลือกเตียงที่ปรับไฟฟ้าได้ เพื่อให้ผู้สูงอายุสามารถปรับท่าได้ด้วยตนเอง และเลือกเตียงที่ปรับท่าได้ 3 ฟังก์ชันขึ้นไป เพื่อให้ผู้สูงอายุลุกนั่งง่ายขึ้น สามารถทำกิจวัตรต่างๆบนเตียงได้ ลดแรงกดที่ข้อเข่าและสะโพก และเพิ่มความปลอดภัยในการขึ้น-ลงเตียง

🟡 กลุ่มสีเหลือง – ช่วยเหลือตัวเองได้บางส่วน

        ผู้ป่วยกลุ่มนี้เริ่มมีข้อจำกัดในการเคลื่อนไหว เช่น เดินได้เพียงระยะสั้น ต้องใช้รถเข็น หรือเริ่มต้องมีผู้ดูแลช่วยในกิจวัตรประจำวัน

แนะนำให้เลือกเตียงที่ปรับไฟฟ้าได้ เพื่อลดภาระผู้ดูแล และให้ผู้สูงอายุสามารถปรับท่าได้ด้วยตนเองในกลุ่มที่ยังสามารถดูแลตัวเองได้บ้าง

ผู้ป่วยผ่าตัดทั่วไป

• ยังเคลื่อนไหวได้ แต่ลุกนั่งลำบาก ต้องเปลี่ยนท่าทางบ่อยเพื่อลดแรงกดบริเวณแผล
• เลือกเตียงผู้ป่วยที่ปรับท่าได้ 3 ฟังก์ชันขึ้นไป เพื่อปรับพนักพิงช่วยให้ลุกนั่งได้ง่าย ลดแรงกดบริเวณแผลผ่าตัด และช่วยให้ผู้ป่วยพักผ่อนได้สบายขึ้น

---

ผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม / เดินไม่มั่นคง

• เดินได้ แต่ลุกนั่งยาก ปวดข้อเข่า เดินไม่มั่นคง ข้อเข่าฝืดตอนลุกจากท่านอน
• เลือกเตียงที่ปรับต่ำได้ในช่วง 20-25 cm เพื่อให้ผู้สูงอายุลุกนั่งง่ายขึ้น และเพิ่มความปลอดภัยในการขึ้น-ลงเตียง
• เลือกเตียงที่มีราวกั้นแบบครึ่งเตียง หรือ 1/2 เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถใช้ราวกั้นช่วยพยุงตัวขณะลุกจากเตียง

---

ผู้ป่วย Parkinson

• เคลื่อนไหวช้า กล้ามเนื้อแข็ง ทรงตัวไม่ดี ลุกจากเตียงลำบาก
• เลือกเตียงที่ปรับต่ำได้เป็นพิเศษในช่วง 20-25 cm เพื่อลดความเสี่ยงตกเตียง และช่วยให้ผู้ป่วยลุกขึ้น-ลงจากเตียงได้ง่ายขึ้น

---

ผู้ป่วยโรคปอด (COPD)

• หายใจลำบาก เหนื่อยง่าย หอบเมื่ออยู่ในท่านอนราบ
• เลือกเตียงผู้ป่วยที่ปรับท่าได้ 3 ฟังก์ชันขึ้นไป เพื่อเตียงไฟฟ้าปรับพนักพิงสูง หรือศีรษะสูงเพื่อช่วยให้ผู้ป่วยหายใจสะดวก และลดอาการหอบเหนื่อย

---

ผู้ป่วยโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง Multiple Sclerosis (MS)

• มีอาการอ่อนแรงเป็นช่วง ๆ ชาหรือสูญเสียการควบคุมการเคลื่อนไหวบางส่วน เหนื่อยล้าได้ง่าย
• เลือกเตียงผู้ป่วยที่ปรับท่าได้ 3-5 ฟังก์ชันขึ้นไป เพื่อช่วยให้ปรับตำแหน่งร่างกาย ตามอาการของผู้ป่วย และลดความเมื่อยล้า

---

ผู้ป่วยผ่าตัดกระดูก / สะโพกหัก / ขาหัก / หัวใจ

• ลุกนั่งยาก เดินลำบาก การเคลื่อนไหวจำกัด มีอาการบวมบริเวณขา
• เลือกเตียงผู้ป่วยที่ปรับท่าได้ 3-5 ฟังก์ชันขึ้นไป (พิจารณาตามบริเวณที่ผ่าตัด) เพื่อปรับขาสูงลดอาการบวม ปรับท่านอนให้เหมาะสมกับตำแหน่งกระดูก รวมถึงลดแรงกดทับบริเวณที่บาดเจ็บ และช่วยให้ผู้ป่วยพักผ่อนได้สบายขึ้น

---

🔴 กลุ่มสีแดง – ไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้

         ผู้ป่วยในกลุ่มนี้ต้องพึ่งพาผู้ดูแลเกือบทั้งหมด และมีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนจากแผลกดทับสูงมาก

แนะนำให้เลือกที่นอนกันแผลกดทับที่เหมาะสมกับผู้ป่วย เพื่อลดความเสี่ยงในการเป็นแผลกดทับ ซึ่งอาจจะเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตในผู้ป่วยกลุ่มสีแดง

ผู้ป่วยอัมพฤกษ์ / อัมพาต หรือ ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke)

• แขนขาอ่อนแรง ขยับตัวเองไม่ได้ ต้องพลิกตัวเป็นระยะ
• เลือกเตียงผู้ป่วยที่ปรับท่าได้ 5 ฟังก์ชันขึ้นไป เพื่อปรับตำแหน่งร่างกายได้หลายท่า และช่วยให้การดูแลและการพลิกตัวสะดวกขึ้น ลดภาระการยกตัวผู้ป่วย และลดความเสี่ยงแผลกดทับ
• เลือกเตียงที่ปรับต่ำได้ในช่วง 20-25 cm เพื่อลดแรงที่ผู้ดูแลต้องใช้ในการย้ายตัวผู้ป่วย และเพิ่มความปลอดภัยในการเคลื่อนย้าย

---

ผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง ALS (Amyotrophic Lateral Sclerosis)

• กล้ามเนื้ออ่อนแรงต่อเนื่อง เคลื่อนไหวลำบาก หายใจลำบากในระยะท้าย
• เลือกเตียงผู้ป่วยที่ปรับท่าได้ 5 ฟังก์ชันขึ้นไป เพื่อช่วยให้ผู้ดูแลปรับท่าผู้ป่วยที่เคลื่อนไหวลำบาก ลดภาระการยกตัวผู้ป่วย และลดความเสี่ยงแผลกดทับ

---

ผู้ป่วยสมองเสื่อม (Alzheimer)

• สับสน ลุกจากเตียงโดยไม่รู้ตัว มีความเสี่ยงตกเตียง
• เลือกเตียงที่ปรับต่ำได้ในช่วง 20-25 cm เพื่อลดความเสี่ยงการบาดเจ็บเมื่อพลัดตกเตียง
• เลือกเตียงที่มีราวกั้นแบบยาวเต็มเตียง เเข็งแรง และสูงเพียงพอ เพื่อป้องกันผู้ป่วยลุกออกจากเตียง

---

ผู้ป่วยระยะสุดท้าย

• ร่างกายอ่อนแรงมาก ปวดร่างกาย เปลี่ยนท่านอนลำบาก
• เลือกเตียงผู้ป่วยที่ปรับท่าได้ 5 ฟังก์ชันขึ้นไป เพื่อช่วยปรับท่าทางเพื่อลดความเจ็บปวด และเพิ่มความสบายให้ผู้ป่วย

---

ผู้ป่วย ICU ที่กลับมาดูแลที่บ้าน

• ต้องใช้อุปกรณ์ทางการแพทย์ เช่น เครื่องช่วยหายใจ กล้ามเนื้ออ่อนแรง ต้องพลิกตัวและดูแลอย่างใกล้ชิด
• เลือกเตียงผู้ป่วยที่ปรับท่าได้ 5 ฟังก์ชันขึ้นไป มีฟังก์ชันปรับท่าศีรษะสูงได้ เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยหายใจสะดวกขึ้น ผู้ดูแลพลิกตัวหรือทำแผลได้ง่าย และลดความเสี่ยงแผลกดทับ

---

รักษาแผลกดทับ ต้องใช้เงินเท่าไหร่? ที่นอนกันแผลกดทับ ใช้ได้จริงไหม? เช็กเลย!

ตารางสรุปผู้ป่วยแต่ละประเภท
เหมาะกับเตียง ALLWELL รุ่นไหน?